10/12 2025

Đem lại “ánh sáng” cho 12 người bệnh chờ ghép giác mạc tại Bệnh viện Mắt

“Tôi rất vui mừng khi được chỉ định ghép giác mạc trong đợt này. Sau khi được ghép giác mạc, tôi cảm thấy sức khỏe bình thường, được các bác sĩ tận tình theo dõi, chăm sóc tận tình. Tôi mong rằng có lại ánh sáng để có thể sinh hoạt bình thường như những người khác” – nữ người bệnh V.N.B.Tr (39 tuổi, ngụ tại TPHCM) đã bày tỏ cảm xúc sau 5 ngày ghép giác mạc nội mô trong hành trình 14 năm tìm lại ánh sáng.

Đây là một trong 12 ca ghép giác mạc thành công bằng kỹ thuật ghép giác mạc nội mô DSAEK, ghép giác mạc xuyên với nguồn mô tiếp nhận từ Ngân hàng Mắt Nepal.

Ảnh 1: BSCKII. Lâm Minh Vinh, Trưởng Khoa Giác mạc Bệnh viện Mắt thăm khám người bệnh sau ghép giác mạc nội mô DSAEK

Khẩn cấp hội chẩn và lựa chọn người bệnh phù hợp mô ghép

Tối 27/12 sau khi tiếp nhận mô giác mạc từ Ngân hàng Mắt Nepal, đội ngũ bác sĩ chuyên khoa Giác mạc Bệnh viện Mắt đã tiến hành hội chẩn khẩn, lựa chọn tiêu chuẩn người bệnh phù hợp với mô và phương pháp, kỹ thuật ghép giác mạc đem lại hiệu quả cao nhất cho người bệnh phục hồi “ánh sáng”. Qua quy trình hội chẩn nghiêm ngặt theo tiêu chuẩn y khoa quy định, các bác sĩ đã lựa chọn được 12 người bệnh trong số hơn 30 người bệnh được hội chẩn để ghép giác mạc trong đợt này. Đây là những người bệnh bị tổn thương giác mạc nặng, tổn thương nội mô có chỉ định ghép nội mô, ghép giác mạc xuyên.

Theo BS.CKII. Lâm Minh Vinh, Trưởng khoa Giác mạc cho biết: “Việc chọn lựa người bệnh ghép phù hợp với mô giác mạc đợt này dựa trên mức độ tổn thương giác mạc, mức suy giảm thị lực, tiên lượng phục hồi thị lực sau mổ, nguy cơ thải ghép và một số yếu tố lâm sàng liên quan cũng như tình trạng sức khỏe toàn thân. Chẳng hạn lựa chọn các trường hợp có thị lực hai mắt rất thấp hoặc mắt độc nhất ảnh hưởng lớn đến khả năng lao động và sinh hoạt”.

Sau đó, đội ngũ bác sĩ chuyên khoa đã lựa chọn tiến hành ghép giác mạc cho 12 người bệnh này bằng kỹ thuật ghép nội mô DSAEK (5 ca) và 7 ca ghép xuyên (PK). Điển hình là ca ghép giác mạc nội mô mắt phải cho người bệnh V.N.B.Tr (sinh năm 1986 ngụ tại TPHCM) lần 2. Cách đây 14 năm, hai mắt người bệnh B.Tr được chẩn đoán loạn dưỡng giác mạc dạng đốm (Macular dystrophy) và được đăng ký ghép tại khoa Giác mạc Bệnh viện Mắt từ năm 2009. Năm 2022, mắt phải người bệnh B.Tr được tiến hành ghép giác mạc bằng kỹ thuật ghép giác mạc xuyên nhưng không thích ứng và mắt trái chờ ghép đến nay.

Ảnh: BSCKII. Lâm Minh Vinh, Trưởng Khoa Giác mạc Bệnh viện Mắt thực hiện một ca ghép giác mạc nội mô DSAEK

Triển khai kỹ thuật ghép giác mạc nội mô và ghép giác mạc xuyên cho người bệnh

Từ ngày 28/11 đến ngày 02/12/2025, Bệnh viện Mắt đã tiến hành ghép giác mạc thành công cho 12 người bệnh theo tiêu chuẩn và kỹ thuật nêu trên.

Chia sẻ ưu, khuyết điểm kỹ thuật ghép giác mạc, BSCKII. Lâm Minh Vinh cho biết: “Ghép giác mạc nội mô DSAEK là kỹ thuật thay thế lớp nội mô của người bệnh bằng một lớp nội mô có một phần nhu mô sau của người hiến. Kỹ thuật này có ưu điểm là hồi phục thị lực nhanh, vết mổ nhỏ, ít loạn thị, không khâu chỉ nên giảm các biến chứng liên quan đến chỉ khâu, cơ sinh học giác mạc được bảo tồn và nguy cơ thải ghép thấp. Tuy nhiên, yêu cầu kỹ thuật cao, khó thực hiện trong mắt có bệnh lý tiền phòng phức tạp và không phù hợp cho các tổn thương nhu mô hoặc sẹo đục toàn chiều dày giác mạc. Do đó, kỹ thuật đòi hỏi sự tinh tế, chuyên nghiệp, tay nghề vững vàng của phẫu thuật viên. Kỹ thuật ghép giác mạc xuyên (PK) là kỹ thuật thay thế toàn bộ chiều dày giác mạc của người bệnh bằng toàn bộ chiều dày giác mạc của người hiến. Đây là kỹ thuật ghép kinh điển, chỉ định cho các trường hợp tổn thương toàn bộ chiều dày giác mạc, vốn quen thuộc với phẫu thuật viên ghép giác mạc. Hạn chế của kỹ thuật này là thời gian hồi phục thị lực lâu hơn, nguy cơ loạn thị sau mổ, nguy cơ biến chứng liên quan đến chỉ khâu, cơ sinh học giác mạc yếu hơn và tỷ lệ thải ghép cao hơn”.

Đánh giá tình hình sức khỏe của những người bệnh sau ghép, BSCKII. Minh Vinh nhận định ban đầu mảnh ghép giác mạc áp, trong hơn, tiền phòng sâu, thị lực người bệnh dần cải thiện và người bệnh có thể xuất viện sau 3 – 5 ngày.

Ảnh 3: Bác sĩ Khoa Giác mạc Bệnh viện Mắt thực hiện một ca ghép giác mạc xuyên

Đồng hành cùng người bệnh và làm chủ những kỹ thuật ghép giác mạc tại Bệnh viện Mắt

Trong nhiều năm qua, thông qua các chương trình ký kết hợp tác và hỗ trợ chuyên môn nhãn khoa, Bệnh viện Mắt đã tiếp cận và làm chủ những kỹ thuật ghép giác mạc cũng như tiếp nhận nguồn giác mạc để ghép từ các tổ chức quốc tế như ngân hàng mắt Eversight, CorneaGen (Hoa Kỳ), ngân hàng Mắt Nepal… với cam kết hỗ trợ kỹ thuật, đào tạo nhân sự và chuyển giao công nghệ.

Đợt này, Bệnh viện Mắt tiếp nhận 12 mô giác mạc từ ngân hàng Mắt Nepal và người bệnh không phải trả chi phí về mô ghép giúp giảm thiểu gánh nặng chi phí điều trị.

Với nguồn giác mạc từ các chương trình hợp tác, Bệnh viện Mắt TP.HCM đã áp dụng kỹ thuật hiện đại thực hiện hàng trăm ca ghép giác mạc, mang lại cải thiện thị lực rõ rệt cho nhiều người bệnh góp phần giảm tỷ lệ mù lòa do bệnh lý giác mạc. Trong vòng 12 năm qua, Bệnh viện Mắt TP.HCM đã thực hiện ghép giác mạc trên 400 ca bằng nhiều loại kỹ thuật khác nhau. Lượng bệnh nhân được ghép giác mạc này đến từ 33 tỉnh, thành phố (TP.HCM chiếm 36%). Trong số này có đến 90,2% là lao động phổ thông.

Để tích cực giảm tỷ lệ mù lòa do bệnh lý giác mạc trong tình hình nguồn cung cấp mô ghép còn hạn chế hiện nay, Bệnh viện Mắt cũng đã nghiên cứu nhiều mô hình và kiến nghị, đề xuất thành lập Ngân hàng Mắt tại TPHCM theo xu hướng phối hợp Viện – Trường, đa phương thức hợp tác quốc tế để chủ động tìm nguồn mô nhằm chủ động hơn trong việc tiếp cận nguồn giác mạc từ các tổ chức quốc tế, đơn giản hóa quy trình và tăng số lượng mô giác mạc phục vụ kịp thời cho người bệnh.

Phòng Kế hoạch tổng hợp

Một số link bài đăng – phát của báo đài:

Trích tài liệu của HTV