Viêm thần kinh thị giác là tình trạng viêm và tổn thương dây thần kinh thị giác – cấu trúc quan trọng truyền tín hiệu từ mắt lên não. Bệnh có thể gây ảnh hưởng đáng kể đến thị lực. Trong phác đồ điều trị nhiều trường hợp viêm thần kinh thị giác, thuốc corticoid lại là thuốc quan trọng có tác dụng giảm viêm và rút ngắn thời gian hồi phục thị lực. Tuy nhiên, khi sử dụng trong thời gian dài mà không đúng cách, thuốc corticoid có thể gây ra một số tác dụng phụ có thể gây nên những bệnh lý khác về mắt.
Do đó, người bệnh cần hiểu rõ cách sử dụng thuốc corticoid an toàn và những điều cần theo dõi trong quá trình điều trị bệnh lý viêm thần kinh thị giác.
(Ảnh minh hoạ)
- Tuân thủ đúng chỉ định của bác sĩ
Corticoid là thuốc kháng viêm có tác dụng mạnh, cần được sử dụng đúng liều lượng và đúng thời gian theo chỉ định của bác sĩ. Người bệnh cần lưu ý:
- Không tự ý tăng hoặc giảm liều thuốc
- Không tự ý ngưng thuốc đột ngột khi chưa có hướng dẫn của bác sĩ
- Không tự mua thêm corticoid để sử dụng
Việc ngưng thuốc đột ngột sau khi dùng kéo dài có thể gây suy tuyến thượng thận, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe.
- Tái khám định kỳ
Trong quá trình sử dụng corticoid lâu dài, người bệnh cần tái khám đúng hẹn để bác sĩ theo dõi:
- Thị lực
- Nhãn áp
- Khám võng mạc
- Đánh giá tiến triển của viêm thần kinh thị giác
Ngoài ra, bác sĩ có thể chỉ định thêm một số xét nghiệm hoặc hình ảnh học để theo dõi tình trạng bệnh.
- Theo dõi các tác dụng phụ của corticoid
Sử dụng corticoid kéo dài có thể gây một số tác dụng phụ toàn thân và tại mắt.
* Tác dụng phụ trên mắt
Corticoid có thể làm tăng nguy cơ:
- Tăng nhãn áp, dẫn đến bệnh glaucoma, hay bệnh “cườm nước”
- Đục thủy tinh thể
Vì vậy, người bệnh cần được đo nhãn áp và khám mắt định kỳ.
* Tác dụng phụ toàn thân
Một số tác dụng phụ có thể gặp:
- Tăng đường huyết
- Tăng huyết áp
- Loãng xương
- Tăng cân, giữ nước
- Dễ nhiễm trùng
Nếu xuất hiện các triệu chứng bất thường như mệt mỏi nhiều, phù, tăng cân nhanh, nhiễm trùng kéo dài, người bệnh nên thông báo cho bác sĩ.
- Không tự ý dùng thêm thuốc khác
Một số thuốc có thể tương tác với corticoid, làm tăng nguy cơ tác dụng phụ.
Người bệnh nên
- Thông báo cho bác sĩ về tất cả các thuốc đang sử dụng, bao gồm thuốc kê đơn, thuốc không kê đơn và thực phẩm chức năng
- Không tự ý sử dụng thêm thuốc khi chưa có tư vấn y khoa.
- Chế độ sinh hoạt hỗ trợ điều trị
Để hạn chế tác dụng phụ của corticoid, người bệnhnên:
- Ăn uống lành mạnh, giảm muối và đường
- Bổ sung thực phẩm giàu canxi và vitamin D
- Tập thể dục nhẹ nhàng, phù hợp với sức khỏe
- Kiểm soát tốt các bệnh lý nền như đái tháo đường hoặc tăng huyết áp
- Khi nào cần đi khám ngay?
Người bệnh nên đi khám ngay nếu xuất hiện các dấu hiệu:
- Thị lực giảm đột ngột
- Đau nhức mắt tăng nhiều
- Nhìn mờ hoặc thấy quầng sáng quanh đèn
- Đau đầu dữ dội
- Buồn nôn hoặc nôn
Trên đây có thể là dấu hiệu của tăng nhãn áp hoặc biến chứng khác cần được xử trí kịp thời.
Corticoid đóng vai trò quan trọng trong phác đồ điều trị viêm thần kinh thị giác, giúp giảm thời gian hồi phục thị lực. Tuy nhiên, việc sử dụng thuốc cần được theo dõi chặt chẽ bởi bác sĩ chuyên khoa để đảm bảo hiệu quả điều trị và hạn chế các tác dụng phụ.
Tuân thủ điều trị, tái khám đúng hẹn và theo dõi sức khỏe thường xuyên sẽ giúp quý người bệnh đạt được kết quả điều trị tốt và an toàn.
Khoa Tạo hình Thẩm mỹ – Thần kinh Nhãn khoa
Tài liệu tham khảo:
- StatPearls Publishing. Corticosteroid Adverse Effects. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2024.
- Kanski JJ, Bowling B. Clinical Ophthalmology: A Systematic Approach. 9th ed. Elsevier; 2020.
