BỆNH LÝ ĐỤC THỦY TINH THỂ (CƯỜM KHÔ)
Đục thủy tinh thể (hay còn gọi là cườm khô, cườm đá) là nguyên nhân gây giảm thị lực và nguyên nhân gây mù lòa hàng đầu tại Việt Nam. Tuy nhiên, đây lại là tình trạng có thể chữa khỏi.
1. Đục thủy tinh thể là gì? Vì sao mắt chúng ta lại mờ dần theo năm tháng?
Hãy hình dung đôi mắt của chúng ta hoạt động giống như một chiếc máy ảnh tinh vi. Để chụp được một bức ảnh sắc nét, chiếc máy ảnh cần có một ống kính trong suốt giúp hội tụ ánh sáng chính xác lên phim chụp (võng mạc). Trong mắt người, “ống kính” tự nhiên đó chính là thủy tinh thể.
Ở đôi mắt khỏe mạnh, thủy tinh thể hoàn toàn trong suốt và có độ đàn hồi tốt. Tuy nhiên, do quá trình lão hóa tự nhiên hoặc tác động từ các yếu tố bệnh lý, môi trường, các protein cấu tạo nên thủy tinh thể dần bị biến đổi cấu trúc và kết tụ lại thành những đám mờ.
Khi đó, thủy tinh thể không còn giữ được độ trong suốt ban đầu mà chuyển sang màu trắng đục, vàng nhạt hoặc nâu đen. Ánh sáng đi vào mắt bị cản trở và tán xạ, khiến hình ảnh nhìn thấy bị mờ nhòe, phủ một lớp sương mù dày đặc. Tình trạng này được y học gọi là bệnh lý đục thủy tinh thể.
- Những ai có nguy cơ cao mắc đục thủy tinh thể?
- Người lớn tuổi (từ 50 tuổi trở lên): Lão hóa tự nhiên là nguyên nhân phổ biến nhất, chiếm phần lớn các ca bệnh.
- Người mắc bệnh lý toàn thân: Bệnh nhân đái tháo đường (tiểu đường), tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu thường bị đục thủy tinh thể sớm hơn và tiến triển nhanh hơn người bình thường.
- Người có bệnh lý tại mắt: Cận thị nặng, tiền sử viêm màng bồ đào, chấn thương mắt hoặc từng phẫu thuật nội nhãn trước đó.
- Người sử dụng thuốc kéo dài: Đặc biệt là việc tự ý lạm dụng các loại thuốc nhỏ mắt hoặc thuốc uống có chứa thành phần Corticoid mà không có chỉ định của bác sĩ.
- Yếu tố môi trường và lối sống: Thường xuyên làm việc ngoài trời nắng gắt mà không đeo kính bảo vệ mắt khỏi tia cực tím (UV), hút thuốc lá, uống nhiều rượu bia.
3. Nhận diện sớm các dấu hiệu cảnh báo: Đừng nhầm lẫn với tuổi già thông thường!
Đục thủy tinh thể thường diễn tiến âm thầm, không gây đỏ mắt, không đau nhức nên rất nhiều cô chú, anh chị dễ bỏ qua, cho rằng “già rồi thì mắt phải yếu đi”. Hãy cảnh giác và đi khám chuyên khoa ngay nếu bạn hoặc người thân có một trong các biểu hiện sau:
- Nhìn mờ như có màn sương che trước mắt: Cảm giác như đang nhìn qua một tấm kính bị bám bụi hoặc hơi nước. Dù đã chớp mắt hay lau kính nhiều lần nhưng vẫn không nhìn rõ.
- Chói mắt, lóa sáng bất thường: Mắt trở nên rất nhạy cảm với ánh sáng mạnh. Khi ra nắng hoặc nhìn vào đèn pha xe máy, ô tô đi ngược chiều vào ban đêm sẽ thấy chói lóa, xuất hiện quầng sáng xung quanh bóng đèn.
- Thị lực suy giảm rõ rệt ở nơi thiếu sáng: Gặp nhiều khó khăn khi đọc sách báo, xâu kim hoặc đi lại vào lúc chiều tối.
- Màu sắc mọi vật trở nên nhạt nhòa, ngả vàng: Thế giới xung quanh mất đi độ tươi sáng, rực rỡ vốn có, các tông màu trở nên trầm đục.
- Hiện tượng “cận thị hóa”: Một số người lớn tuổi bỗng nhiên thấy mình có thể đọc báo gần mà không cần đeo kính lão như trước (do thủy tinh thể đục phồng lên làm tăng độ hội tụ tạm thời), nhưng nhìn xa lại mờ đi nhanh chóng. Hoặc người bệnh phải thay đổi số kính liên tục trong thời gian ngắn nhưng vẫn không nhìn rõ.
4. Phẫu thuật Phaco:
Hiện nay, phẫu thuật Phaco được xem là “tiêu chuẩn vàng” trong điều trị đục thủy tinh thể trên toàn thế giới. Bác sĩ sẽ sử dụng năng lượng sóng siêu âm để tán nhuyễn thủy tinh thể đã bị đục thành những mảnh cực nhỏ và hút ra ngoài qua một vết mổ siêu nhỏ, sau đó đặt vào mắt một thủy tinh thể nhân tạo (IOL) trong suốt để thay thế.
Những lợi ích thiết thực mà phẫu thuật mang lại cho người bệnh:
- Ca mổ nhẹ nhàng: Thời gian phẫu thuật chỉ mất khoảng 10 phút. Vết mổ nhỏ (chỉ khoảng 2.2-2.8mm) mà không cần khâu.
- Về nhà ngay trong ngày: Người bệnh không cần nằm viện nội trú dài ngày, giảm tối đa gánh nặng chăm sóc cho con cháu.
- Giải quyết đồng thời các tật khúc xạ: Không chỉ lấy lại ánh sáng, việc đặt thủy tinh thể nhân tạo thế hệ mới còn giúp điều chỉnh luôn cả độ cận thị, viễn thị, loạn thị và lão thị. Nhiều bệnh nhân sau mổ đã có thể đọc sách, xem điện thoại, lái xe mà không còn phụ thuộc vào cặp kính gọng vướng víu.
- Nâng cao chất lượng cuộc sống và tinh thần: Khi đôi mắt sáng rõ trở lại, các cô chú lớn tuổi có thể tự tin đi lại, tự chăm sóc bản thân, đọc sách, xem tivi và tham gia các hoạt động xã hội.
