Ngày 2/6 vừa qua, Khoa Giác mạc Bệnh viện Mắt đã tiến hành ghép giác mạc thành công cho một nam bệnh nhân 53 tuổi (ngụ tại TPHCM) bằng kỹ thuật DMEK (Descemet membrane endothelial keratoplasty)
Ảnh 1: Ông H.Q.Đ.G tái khám sau 3 tuần ghép giác mạc
Cách đây hơn 2 năm, sau khi chẩn đoán là phù giác mạc do mất bù nội mô mắt phải, ông H.Q.Đ.G (53 tuổi) được chỉ định phải ghép giác mạc mới “hồi sinh” ánh sáng. Khoảng thời gian chờ ghép giác mạc, ông H.Q.Đ.G nhìn mờ kéo dài, chói sáng, chảy nước mắt, thị lực chỉ đạt mức đếm ngón tay 1 mét. Sau thực hiện ca ghép, giác mạc của ông H.Q.Đ.G dần hồi phục độ trong suốt nhanh, vết mổ nhỏ và quá trình hậu phẫu nhẹ nhàng. Bệnh nhân được xuất viện sau 5 ngày phẫu thuật. Tái khám sau 3 tuần, thị lực mắt phải của ông H.Q.Đ.G cải thiện rõ rệt từ mức đếm ngón tay 1 mét lên 3/10 và tiếp tục được theo dõi thêm.
Ảnh 2. Hình ảnh giác mạc trước và sau ghép
BSCKII. Lâm Minh Vinh, Trưởng Khoa Giác mạc cho biết, kỹ thuật ghép giác mạc DMEK thường được chỉ định cho các trường hợp: loạn dưỡng nội mô Fuchs, phù giác mạc do mất bù nội mô liên quan viêm nội mô giác mạc, sau chấn thương hoặc phẫu thuật nội nhãn và một số trường hợp thất bại ghép giác mạc trước đó. Do đó, ông H.Q.Đ.G được chỉ định ghép giác mạc bằng kỹ thuật ghép DMEK.
Cũng theo BS.CKII. Lâm Minh Vinh, kỹ thuật ghép giác mạc DMEK là một trong những kỹ thuật khó nhất trong lĩnh vực ghép giác mạc. Mảnh ghép chỉ dày khoảng 15 micromet, rất mỏng manh và đòi hỏi phẫu thuật viên phải có kinh nghiệm, sự tỉ mỉ cùng kỹ năng vi phẫu chính xác. Cũng từ nguồn hỗ trợ mô giác mạc miễn phí của các tổ chức hợp tác quốc tế với bệnh viện, đợt này, Khoa Giác mạc tiếp nhận được 6 mô ghép, trong đó, đã lựa chọn 1 trường hợp phù hợp cho ghép giác mạc nội mô DMEK. Đáng kể là lần này các Bs Khoa Giác Mạc Bv Mắt đã chủ động xử lý mô giác mạc bằng kỹ thuật chuyên sâu tương ứng với kỹ thuật ghép giác mạc lớp mà không qua sự hỗ trợ từ ngân hàng mắt.
Ưu điểm nổi bật của kỹ thuật DMEK là phục hồi thị lực nhanh do chỉ thay thế lớp nội mô bị bệnh, cấu trúc giác mạc được bảo tồn tối đa so với các phương pháp ghép giác mạc truyền thống và giảm tỷ lệ thải ghép. Phẫu thuật DMEK giúp bảo tồn gần như nguyên vẹn hình dạng tự nhiên của giác mạc, góp phần giảm loạn thị và mang lại chất lượng thị giác tốt hơn. Nguy cơ thải ghép thấp nhất trong các phương pháp ghép giác mạc hiện nay nhờ chỉ ghép một lớp mô rất mỏng gồm nội mô và màng Descemet. Vết mổ nhỏ, không cần khâu mảnh ghép, góp phần giảm khó chịu sau mổ và rút ngắn thời gian hồi phục. Ngoài ra, phương pháp này cũng giúp hạn chế biến chứng liên quan chỉ khâu như lỏng chỉ, thâm nhiễm chân chỉ,… và tỉ lệ biến chứng thấp như tăng nhãn áp, viêm hay khuyết biểu mô giác mạc kéo dài cũng tương đối hiếm gặp.
Bên cạnh những lợi ích về phục hồi thị lực và giảm nguy cơ thải ghép, kỹ thuật DMEK còn góp phần sử dụng hiệu quả nguồn giác mạc hiến tặng. Do chỉ sử dụng lớp nội mô của giác mạc hiến, phần nhu mô còn lại vẫn có thể được sử dụng để ghép bảo tồn cho bệnh nhân viêm loét giác mạc thủng hoặc dọa thủng. Nhờ đó, một giác mạc hiến tặng có thể mang lại cơ hội điều trị cho nhiều người bệnh hơn, góp phần giải quyết tình trạng khan hiếm giác mạc hiến hiện nay.
Ảnh 3. Sự phát triển của các kỹ thuật ghép giác mạc qua thời gian. Từ ghép toàn bộ giác mạc (trái) đến ghép chọn lọc từng lớp giác mạc (phải), các kỹ thuật ngày càng ít xâm lấn hơn. Phẫu thuật DMEK chỉ thay thế lớp nội mô bị bệnh, tương ứng với lớp mỏng nhất ở mặt sau giác mạc.
Từ năm 2024 đến nay, đội ngũ bác sĩ khoa Giác mạc của Bệnh viện Mắt đã thực hiện thành công nhiều ca phẫu thuật ghép nội mô DMEK, mang lại thêm cơ hội điều trị cho người bệnh mắc các bệnh lý nội mô giác mạc. Bệnh viện hiện cũng có thực hiện đồng thời phẫu thuật đục thủy tinh thể và ghép nội mô DMEK trong cùng một lần mổ nhằm giúp tối ưu hiệu quả điều trị cho người bệnh.
Việc triển khai thành công DMEK không chỉ đánh dấu bước tiến trong lĩnh vực ghép giác mạc tại Bệnh viện Mắt mà còn khẳng định năng lực chuyên môn của đội ngũ bác sĩ khoa Giác mạc trong việc tiếp cận và làm chủ các kỹ thuật điều trị tiên tiến trên thế giới.
Khoa Giác mạc
